عبدالقهار صوفيراد
يوًرِِك پوسی
مازموني
ماغتيم غولينينگ صؤحبتي 1
اِي بِييك آسمان 5
هِر بير آزادليغي نيغتان آداما 6
ماغتيمغولي 8
يورك پوسي 11
جوشمانگ 13
اِتنأك هوولوغمانگ 15
ييقمالي بورلار 17
اوروش حاقدا 19
توي آيديمي 23
اِي گوًل... 25
«حضرتلر علي»(ع) اوًچین 27
واطان 29
منينگ اوًچین 30
سؤزلوك و دوشونديريش 31
ماغتيًًم غوُلينيًنگ صؤحبتي
ياشاماق من اوًچین يازغيًت بولوُپ دي
اونوُنگ اوًچین اويلانيًپديًم نأتسم كأ؟
ايلكي اوغلان بولوُپ اويناماق مانگا
اينگ بِلند هؤوِس دي آرزوُودي كِيپ دي
اوغوُلميدينگ، غيًزميديًنگ سن پارخي يوق
ديكهله بيلمزدي،
ساداليقدان،
باشغا بؤوِِت آرادا
يؤنه،
كأته غارا بلا آليپ گيدِردي
آتينينگ بوينوُنا باسيًپ،
غارا گؤز گوًللري غيًزيًل گوًللري
شوندا من غاباتدا يكه آغلارديًم.
واخ!؛
اوغلانليًغي تاشلاماسانگ چأره يوق ،
دوغدوُقدِپأم، ایل- گوًنوًم دیییپ ؛
آق قاغيًزي
دوست توُتوُنیًپ
آدام بولجاق بولدوُم
يوًرِك تؤروًنده
سؤيگيني اِكلاپ.
شِيديپ چاغاليغيم آچيًپدي آرا
لوووُرداپ اود يانيپ باشلاپ يوًرِكده
شول اودوُنگ اِثِرنه كؤك بجريأردي
سينامدا يارا.
غوشغي گؤزهليني اؤزوًمه سيًرداش
سايلاديم سچديم
چوًنكي مانگا بوُ- دا يازغيًت بولوُبدي
كأتهلر هوپوُغیپ غالارديًم گيجه
غارداشلارمي حاراساددا گؤرِمده،
واخ هاوالا،
آرمان آرمان،
بوُ دردلره يوقلا درمان.
... نأدجِك،
سؤين ياريًم؛
اؤزوًم اوًچین يِرده يالنگيًز سؤيهنيم
ووُصاليني اوزاق مانگا دؤزمهدي
يا-دا مانگا بوُ-دا يازغيًت بولوُبدي.
شيلهليكده غاملي سيناغ سارايدا
اود ايچينده بيشديم غايناديم جوشدوُم
آدام بولوپ ياشاجاق من دييسه كيم
شيله يازغيت اونوُنگ اوًچین دير حؤكوم
ايل گوًنوًنگ چكديگي سوًتِم جِپاني،
پايلاشماق
آغيسيًندا بوُلوُت بولوُپ آغلاشماق
آدام بولوُپ ياشاماغا، حؤكماني.
آدام بولوُپ ياشاماق بير حِكات دأل
آدام بولوُپ ياشاماقدا حؤكماني.
آدام بولوُپ ياشاماغا گؤنِزليك
دينگه سؤيگي
دينگه سؤيگي يازي باغا غوندوُران
دينگه سؤيگي اوُرش اودوُني سؤندوًرِِِن
جاي يِرينده غيًزيًل گوًلي سؤيمهلي
سؤيگي ديييپ گرِك بولسا كؤيمهلي
كؤپ زادلاري سؤيوًپ كؤيوًپ بيشمهلي
شيدیپ كأميل سؤيگي سوُونا دوًشمهلي
عاریف بولماق بيردن ايكأ باشاردماز
حاليل بولماق ایپراييًما باشاردماز
آيي سؤيوًپ، گوًني سؤيوًپ
كِمترديگني بيلمهلي
سؤيِن غوُشوُنگ
غارغاديًغني كبدرديگني بيلمهلي
جاي يرينده آيديًم سازي سؤيمهلي
اؤز واغتيندا اويوُن-بازي سؤيمهلي
ياز گِلنده غيًزيًل گوًلي سؤيمهلي
سؤيگي ديييپ گرِك بولسا كؤيمهلي.
* * *
من گوًلوًپ-ده گؤردوًم
آغلاپ-دا گؤردوًم
آداملار اوًچین
ععاشیًق-دا بولدوُم
ماغشوُغي سؤيوًپ
كؤيدوًمِم.
ديًم ديًريًسليًقلاردا
موًندوًمِم
حيًيال آتينا
بوُزلي يِل اؤسِنده داغلاردان كؤولاب
سوووُق سوًنگكلريمينگ ييليگنه اورناب
شوندا-دا من گؤيه مِيدن غانان دِي
يكهليكده بوش غوُجاغمي غوُجاقلاپ
اينگ سونگي آخ چكيپ
اؤزوًمه گِرديم
گؤزدِن آقان غانلي ياشيًنگ اِثِرنه.
واخ هاوالا،
كؤپ زادلاري سؤيوًب كؤيوًپ بيشمهلي
بيشمهلي
شيدیپ كأميل سؤيگي سوُونا دوًشمهلي.
-------------------------------------------------------
اِي بِييك آسمان
اِنم پاخير
يِر
كِسللأب دير
غوُراپ دير
اِي اِنهكأم
اِي بييك آسمان
گؤوسوًنگدن، گؤنهنيپ غاناسيًم گِليأر!
---------------------------------------------
هر بير آزادليغي نيًغتان آداما
پيغامبِرمينگ يا آديميًنگ؟!
غوُربان بولاييًن آديًنا
يا-دا مأتي مينگ؟ ـ
ياراغينگ ديلينگ مي
اِركينليگي هِر سؤزوًنگده نيًغتادينگ
اِي كبدِريم
ياغيًشدا سن اوُچوُپ سينگ
يِردن اوًزوًپ آسمان بيلن غوُچوُپ سينگ؟!
گؤچوًب ميسينگ؟! بوُ يِردن
يوق ؛
يرينگ يادي سنده پيكير دؤرهديأر
يرينگ اودي سني اؤنگه يؤرهديأر
يرينگ آداملاري دوُزاقدا دييدينگ
اِرك شَهِري بيزدن اوُزاقدا دييدينگ
يؤنه قاسام اِددينگ؛
شونگا بارماغي،
ظوُلوُم بوينوُن؛
اونگوُرماغي
عَهدينگدن دأنمأني غاييًم دوُرماغي
ظاليًملاردان ايلينگ حاقين سورماغي
سِن آمان بول
دوُشمان باشا دوُمان بول
سِنگ بوُ كؤنگوًللرده جاييًنگ تؤرده دير
سنينگ آديًنگ سِنگ پرياديًنگ
تكرارلانار؛
دينگه بير اوبا دأل
شَهِر دأل
گينگ يوُرد دأل
بوُ توغالاق شاردا، بيل
تكرارلانار.
سن گوًنش سينگ
شؤلهلرينگ
جانا راخات گتيرهر
يِتيرهر
هاوا يِتير شول ماقصادا
اِركليليگه
دوسليغا
پألي پسليگه.
اوُغوردا اود بولسا
يا-دا ها كؤز
غايدمانام
دأنمهنم
اِديل سن يالي...
اينه بوُ گوًن
ينه غايتالاب دوُرسوُنگ
اينگ شيرين سؤزلري
سوًيجي ناغماني
پيغامبِرمينگ
يا، مأتيمينگ!.
---------------------------------------------
ماغتيمغوُلي
قالامينگ ظاليما برمهدي آمان
اِنه ديلي غوراديًنگ سن بيگوُمان
سن دِي گِرچِِك دؤرأرميكأ يانگادان
بوُ دوًنيأده ديري آديًنگ هر زامان
شاخيًرلارا سنسينگ پير هم-ده سولطان
سؤزلرنگی آیدیًما اؤووًریأر باغشی
گؤزِل لیک دؤره دیأر غوشغوُلانگ ناغشی
سِنگ بیتیرن ایشینگ یاغشی دان یاغشی
دؤرهدیپ سينگ باغينگ ايچره سن اِلوان
واخ شيپا سؤزلرينگ دردلره درمان
گيجهلر ديوانينگ آليًپ اِليمه
سِيران اِدسم بوستانينگا گوًلوًنگه
سؤزلرينگدن غايري گلمِز ديليمه
بَه! نه ععاجاپ اِكیپديرسينگ گوًلوًستان
تاريًپيًندا غيًسغا ديليم واخ آرمآن.
ايًنام تاپديًم اوُميد بِرِن آدينگا
اؤزوًنگه هِم بيشِن ايًغتيقادينگا
غوشغي يازديم، كؤپ اويلانديم يادينگا
اينه ايلينگ توي توُتوُب دوُر شاديًيآن
ماغتيمغوُلي ايكي دوًنيأنگ آبادان!
ايش بيتيردينگ ايل ايچينده آد اِدیپ
اؤنگكي گچِن پدرلرنگي ياد اِديپ
دوُشمانلاري عیًلمينگ بيلن مات اِديپ
دوًزوًبديرسينگ اؤنگ دوًزوًلمهديك دستان
دوس لار بوُيسانیپ دوُر نيچه لر حايران
آتانگام اِمي دي نادانليق دردينگ
سن آزادينگ اوغلي- شيله بير مردينگ-
پايخاسينگدان اوُلوُس ايلي غاندیًردينگ
بولماسا-دا پرزند بير اوزاق ياشان
اِبديليكياشار دوًزدوًگينگ ديوان
شووقوُنگ شرابيني باشينا چكِن
سنسينگ عيًشق سووداسي باشينا دوًشن
دوستونگا يوًزلهنيپ دييدينگ نأمه سن؟!
تانانديًرسينگ غاراپ يوًزوًنه حؤكمان
بوُ سوًيجي سؤزلرينگ دوسلوُقدان نيًشان
پِلك اوقوُن گِزأپ سانگا آتسا-دا
بأش گوًنلوًك عؤموًرده ايًقبال ياتسا-دا
يارا يتيرمأني غاير-ا چاتسا-دا
حاقدان اوزوًپ ديلينگ ناليًشلي بولمان
دييدينگ بوُ بأش گوًنلوًك سيناغ-ايًمتيخان
تاراشلاپ شاغلاديًپ يازديًنگ بيلهنينگ
بيهالي سؤز دألأ ديله گلهنينگ
اوُلي موُصیپاتدي آيتمان اؤلهنينگ
هر سؤزوًنگده ماغني ياتير بير اوُممان
ايل دوًشوًنيأر بيل سنينگ دير بوُ دؤوران.
-------------------------------------------------------
1- افغان نامه (يورِك پوسي)
«شو بأش بؤلك غوشغي افغانستانينگ هورلوُقچكِن ايلاتينا باغيًشلانيار».
يوًرگمينگ پوسوُني دؤكمأگه مِجال،
تاپان گوًنوًم دوًنيأ گِلرين غايتا
اوًيتگهشيك گؤزل بور شوندا مِنگ دوًنيأم
ديريليگه زامان بولار
تانگري بلكي ياران بولار
بوُ توًملوًگه عالاچ بولار
حارمان هارپيًقسيًز چأج بولار
ديوارلاردا گوًلكي يانگلار
آغي اؤلر، بارچا گوًلر
دوُشمان يوًزي سولار.
شوندا من،
يوًرگمينگ پوسوُني دؤكمأگه مجال
تاپارين.
گوًنش،
سوروُپ آلار،
پورساپ دوًران باتلاقلاريًنگ نِميني
شوندا مانگا بير تأزهدن جان گيرِر،
گؤزهنِكدن اوًم اِديلر،
گِل ديييپ
من داشيًمينگ بارداسيًني ييًرتاريًن
دِم آلاريًن آچيق هوواني جوشوُپ
شوندا من ايلكينجي گزِِك دوًنيأده
يوًرگمينگ پوسوُني دؤكمأگه مِجال
تاپاريًن.
جوشان دريا كؤشأپ
دوُرلانار
غارانگقیًليق، دوُمان
سوووُلار
آينالاردا غوُبار غالماز
سيًن اِديلر گؤزِل گؤركه
شوندا منِم،
يوًرگمينگ پوسوُني دؤكمأگه مِجال
تاپاريًن...
مجال تاپارين حؤكمان.
-------------------------------------------------------
2- افغان نامه (جوشمانگ)
«شوُ بأش بؤلك غوشغي افغانستانينگ هورلوُق
چِكن ايلاتينا باغيشلانيار».
جوشمانگ!
بيدرهك جوشمانگ!
گيجأني بؤوسِن ييًلديزا غاراشمانگ
بيلديم اِنتأك
دانگ ييًلديزي، بيزدن
اوزاقدا اِكن
دانگا چنلي كؤپ ييًلديزلار گؤچوًپ دوُر
نيچأنينگ چيًراغي
اؤچوًپ دور
ایًنخا
يِنه بير ایل اوغلی
بولدي نِرسسه
اونگا ظوُلوُم آبانيًپ دي
ـ غاباناني بولمادي ـ
يكهليكده
اِجيزليكده
غاریپ ليًقدا
غاما باتدي،
اينه غوُما باتدي!
یوًرِگنينگ غوملاري ياتسا-دا ياتدي
يؤنه نيچهلر-أ پيكيره باتدي!
جوشمانگ!
بيدِرِك جوشمانگ!
گيجأني بؤوسِن ييًلديزا غاراشمانگ...
آللانما يوًرِك
بوُ گيجه اوُزاق
... دوُزاق.
-------------------------------------------------------
۳- افغان نامه (اِنتأك هوولوُغمانگ)
«شوُ بأش بؤلك غوشغي افغانستانينگ هورلوُق
چكن ايلاتينا باغيشلانيار».
يوًرگمينگ، توُتوُلان واغتي
دأليرهمك مانگا اينگ آنگسات يول
مني اؤز اِركيمه غويوُنگدا، اؤتأگیدينگ
اِي منينگ تؤورِِگيمده دِلموُنیًپ دوُرانلار، داغانگ
يوغسام من باسليًغيًپ، اوُقيًمدان حِدِر اِديأرين
عؤمروًمي توًملوًگه دؤندِرِِِن، مِگر- ده كؤلگأنگيزدير، داشيًمدا،
غارانگقيدا،
مؤنگنگوًريپ
يا- دا آنگنگيًرما دِرِك غاپيًلسانگيز بولمايارمي؟
من اِليمدأكي ايًشيًغي بير پيس ييًلديًزا چاليًشمان
اول... اوُچوُپ باريان كِبدرلرأ غاچيپ باريارلار
يوغسام غارانگقیًليق اولاري غابار
منينگ اِليمدأكي ايًشيًق دينگه بير آدامليًغا، اِنتأك
آنگيانگيًزمي هاو، من پيًيان دألأ
بِلكي سيز پيًيانسيًنگيًز
اِشيگمي باش آشا گِيسِم بيليأنديرس اؤيدمأنگ
كؤچهده كؤولِنيأن يِل، كوًلبأنگيزي غوپار،
آغزيًنگيزينگ غاپيسيًنا غوُلپ اوُرماسانگيًز.
سيز مني يانگسيلاپ، اِنتأك ييًلغيًرمانگ
توُت واغتيًندا بيشيأرأ،
بيزِم اوغلان دألأ،
آنگيانسيًنگيًز اؤزوًنگيزأ يِسِرلر
دپه بيلن دوًزي سايغارماق
دِنگيز بيله چؤلي سايغارماق
اود بيله سوُوي سايغارماق
توي بيله داواني سايغارماق
دوست بيله دوُشماني سايغارماق
سيزه يارعاشیًقليميًقان؟
بای بأ! قيًياماتدا سالقيًن كؤلگأ باراياننگيًز يوقلا، موًرِِووِتسيزلر،
سيز بلكي گوًنألرینگيزي ييتيرِنسينگيز،
آقماقليق اِديپ بِِيله بيلمزليگه اوُرمانگ اؤزوًنگيزي.
ايكي هيلي دانگ بار دييِن-أ سيزينگ اؤزوًنگيز
اوُزاغا چِكمِز، يوق اوُزاغا چِكمِز،
كِذذاپليًق.
موُرتوُنگيًزا ياغ دِگأيمِزأ سونگ،
اِنتأك هوولوُغمانگ
گؤریبيريس!.
-------------------------------------------------------
4- افغان نامه (ييقمالي بورلار)
«شُوبأش بؤلك غوشغي افغانستانينگ هورلوُق
چكن ايلاتينا باغيشلانيار».
بوُ دوًنيأ گِلِنه ياشاماق ضِروُر
گِلِنلر بوُ يولي سؤكمهلي بورلار
آقارينگ آقيًمنا دوًشِن نأرسهلر
سوُو بيلن غوُچوُشيپ آقمالي بورلار
ياغشي آد - آبرايا اِيه بولسا كيم
ايللر اونگ راييًنا باقمالي بورلار
هر كيم نِبسه يورتوُپ دوًنيأني بوزسا
اونگا اينگ يامان آد داقمالي بورلار.
قيًياماتدا كؤپ سللّهلي موللالار
كِللهسين دووزاخ دا ياقمالي بورلار
آسلي حارام كؤپ ييًغنالان ماللاري
بيردن ايكأ سوُوا دؤكمهلي بورلار
عادالاتدان ديل يارماديًق يانگرالار
ديللرين چِِينهشیپ چيًقمالي بورلار
اِجيزه غانيًملار ظاليًم هوًنكأرلر
گِرشينده آغيًر يوًك چِكمهلي بورلار
بيگانا بيريگيپ غارداش بيراخلاپ
ايلين اوُنوُدانلار ايًقمالي بورلار
ايلي بأش گوًن آلداپ حؤكوًم سوًرهني
اينگ سونگي آغداريًپ ييًقمالي بورلار.
-------------------------------
5- افغان نامه (اوُروُش حاقدا)
«شو بأش بؤلك غوشغي افغانستانينگ حورلوقچكن ايلاتينا باغيشلانيار».
گيجهدي،
اوُقلاسانگ آجي دي اوُقي:
اوُرش اودوُنيًنگ اوُچغوُنلاري اوُچوُپ دوُر
اوُچوُپ دوُر ايًزي كِسيلمأن
پارتيلليلار گؤچوًب دوُر
گؤچوًپ دوُر ايًزي كِسيلمأن
سِنگّنگِرده يولداشيًم دوًيش گؤريأن اِكن
گؤزلريندن آقيان ياشا سر اِديپ
گِنگيرگأپ دوُردوُم
اوياندي بيردن
دييديم: ياتیبِر!
دوُشمان اوُزاقدا
دوداغي ميًلغادي دييدي دوًيش گؤردوًم
اوُقوُسي اوُچوُپدي
باشيًندان
دييديم سؤزله تاريپ اِيله اِشدهلي
بِلكي كؤشأرسينگ .
دييدي آي جِمال دي
اوبادا دي
يا-دا بيلمن بأرده دي
هاوا گؤيأ بأردهدي
يؤنه نأمه اوًچین دي بير زاد
آراميًزا بؤوِت دي.
آي جِمالا غاراپ؛
دييديم مرد بول جيًداملي بول داياو بول
سؤوِش غوُتار اِيیأم گلهرين حؤكمان
دييري گلهرين...
گؤزوًندن ياش آقدي
زهيرهندي
غوُنچا دهيين دوداقلاري تيترهدي
چِكه بيلمأن باسجاق بولدوُم غوُجاغما
كأن اوُروُنديم،
يؤنه بير زاد
بؤوِت بولدي آرادا
دوًيشوًمده-ده بولسا آنگديًم يوقلوُغين
آرا آچيقديًغين
يول اوُزاقليًغين
بأردهديگيم دوُيوُپ
گؤزوًم ياشارديًپ
مؤنگنگوًرديم - داد اِتديم
دوًيشده-ده بولسام
گوًل يوًزوًمي - آي جِمالي
ياد اِديپ
دييديم اِي عِِزيزيم ظاليًم بوُ دوًنيا
بيزي اِركيميزه نأتجِك غوياناق
ظاليم اوُروُش آراميًزي آچيًپ ديًر
پأك دوُيغوُلار حأكيملردن غاچیپ دير
منگأ شولانگ ایًنسانليغنا شِكيم بار
بير اؤزوًم دأل اِنچه ييگيت بأرده بار
اولارا-دا، غاراشياندير،
بِلكي سن دهي زوًلپي تار
چأگهدن دولدوُرلان كيسأ بوُقوُليپ
توًپِنگي سيپالاب اوتوُرما دهرهك
ياريًنگ گوًل يوًزوًني سيًپاماق گرِک
واخ، آرمان آرمان
حأكيملر هيچ هاچان آدام بولاناق
نأتجك شِيله حأكيم تيزِم اؤلهناق
گوًنأسيزلر اؤلوًپ گيديأر ايًز ما ايًز
غيًزيًل گوًللر سولوًپ گيديأر تيز ما تيز...
اينه دوستوُم گؤرِن دوًيشوًم شيلهدي
بويدان باشي زِيرِن مِك دي گيلهدي
ديييپ، دوستوُم تاريپيني سونگلادي
يكه من دأل
سنگّنگِردِشلر
باري اوني دينگلهدي
شونچا مِزيل ديًميًپديلار ديًمديلار
دوُشمانلاريًنگ توًپِنگلرهم گؤچمهدي
گؤيه مِيدان دوُيغوُداشليق اِدیپدي
يؤنه،
اوُزاغا گيتمِدي بِِيله ديًميًشليًق
نأدجِك اوُرشوُنگ،
اودي هرگيز اؤچمهدي
نأدجك اوُرشوُنگ، اودي هرگيز اؤچمهدي.
توي آيديًمي
سندن اؤزگأ پيكير اِتمك مانگا قيًن
ايلكينجي سؤيهنيم غاشي كِمانيم
یوًرِک دينگه سني کوًیسأپ گزِن دير
گل ايندي عِِزيزيم درده درمانيًم
ياريًم ديييپ گوًل يوًزوًنه غارانيًم.
گؤزللر ايچينده سن يكه تأكسيًنگ
اِدپلي اِكرام لي آخلاغي پأكسيًنگ
آق دييسم آز بولار آقدانام آقسيًنگ
دوًنيأمينگ هؤزيري تنيمده جانيًم
ياريًم ديييپ گوًل يوًزوًنه غارانيًم.
بِزِنشينگ ييِللاريًمیًنگ يازيًنا مِنگزش
اِلينگدأكي گوًللر اؤزوًنگه منگزش
اينگ شيرين اووازلار سؤزوًنگه منگزش
اِشيدهيين سؤزله شيرين زیًبانيًم
ياريًم ديييپ گوًل يوًزوًنه غارانيًم.
ياديًنگدامي ييًلغيًريًپديًم گوًلوًپدينگ
يوًرِكده نه باريًن اؤزوًنگ بيليپدينگ
اِماي بيله اِركيم اِله آليًپديًنگ
باغلاريًنا بيلبيل بولوُپ بارانيًم
ياريًم ديييپ گوًل يوًزوًنه غارانيًم.
اينه شول سؤيوًشِن گوًنلرميز يادلاپ
سؤيگي دييهن بِِلنت آدي حورماتلاپ
گلين بولوُپ گوًلوًپ ايشيكدن أدلاپ
يوًرگمينگ تؤروًنه گِچ مَهریبانيًم
ياريًم ديييپ گوًل يوًزوًنه غارانيًم.
اِي گوًل...
اِي گوًل سني من گؤرگِچ هوُشوُم ني بريپ سِردن
ياديًنگدا اؤلوًپ بيلمأن ديوانا بولوُپ بيردن
دوُشوُپ بوُ يوًرِك دأكي دوُيغيًني سانگا آيديًپ
حالواتدا بيله اويناپ اوُچساق بوُ غارا يردن
من هألي مِي ايچديم دييپ عاقليًمني بريپ حايران
عيًشغيًنگ مِيي دِرديمگه دأري بولاديًر دِرمان
كأمِن گوًلرين كأته بوُ ديدهلريم گريان
پيًنخان اِده بيلمز من بوُ حاليًمي ديلبردن
عيًشق اودي اوجاريًنا دم دِمدن اؤتوًشمِزمي؟
بيلبيل كي چكيپ آخي ياريًنا يتيشمزمي
گر آرا اوُزاقلاشسا عيًشق اودي توُتاشمازمي
منگ زاريًمي اِشدن ديير آيريًلديميًقا ياردان !
ععاشیًق مِگرم اؤلسه شول گوًن غوووُشار يارا
يا واصپ اِده شِرمِنده عؤمروًن گِزِر آوارا
بير گوًن غارا گؤز بير گوًن ياديًندا غوشا نارا
بير گوًن گؤزِلينگ زوًلپي يا زوًلپ دؤكوًلِن گردن.
يار گؤيه بولوُپ هِمدم يانيًمدا سر اِديأمي؟
بوُ چشميم اوني گؤرمأن اِشگيمني دؤرهديأمي؟!
يا يار دييهنيم باقمان دوُيغيمي اِرهديأمي؟
عيًشغيًمني باغيًشلانيًم كؤردِن ميدي يا كِردن؟...
اِي گوًل سني من گؤرگچهوُشوُم ني بريپ سِردن
يادينگدا اؤلوًپ بيلمأن ديوانا بولوُپ بيردِن
دوُشوُپ بوُ یوًرِکدأكي دوُيغيني سانگا آيديًپ
حالواتدا بيله اويناپ اوُچساق بوُ غارا يِردن.
«حضرتلر علي»(ع) اوًچین
سايالاشان باش گؤتِرِِن دؤرت چيًناريًنگ بيري سن
شاخي مِردان مِرت غوچاقلانگ پأك يوًرِكلنگ پيري سن
دوُرسا دوًنيأ ايًنسانيِتده پايخاس - پَهمينگ ديري سنگ
حاليپاليق حؤكوًم سوًرِن عادالات شِمشيري سن.
سن كيمين كيم، آت موًننده، سؤوِِشنده دألي بور؟
سن كيمين كيم، پيكره غالسا، قيًنچيليقدا دولي بور؟
بولسا مَحنِت غايغي كوًلپِت، سن چيًقاردينگ زور - وُ- زور
سن رسوُلیًنگ، سن بوُ دينينگ، سن هوُدانينگ شيري سن.
آق سَهِر بار سنينگ دأبينگ، حاقيًق يولوُنگ بيلِنه
سوًيجوًليك بار، موُحاپبِت بار ، سنينگ بيلن بولانا
ايمان اوًچین، قوُرآن اوًچین، ايًسلام اوًچین اؤلِنه
بهيشتسينگ سن،اوُچماقسينگ سن، گؤرگوًسينهدأريسن.
اول حایباريًنگ غاپيسيني غوپارانگدا غالقينيپ
موُسوُلمانينگ اورداسيًنا قوُوات گيردي تولقوُنيپ
قاپيًرلارا غاچالغا يوق «ذوُلپوُقار»دان سيلكينيپ
يوووُز گوًنده آغيًر حالدا اوُمماتينگ تدبيري سن.
چاغاليقدان بييك تانگرا يوُغروُلان ايمانداديًنگ
رِسوُلدان سونگ بيرلهشيگي اوُمماتينا اوًندهدينگ
چوًن رسوُل دامادي ديًنگ پِس اينگ بِلِنت بير شانداديًنگ
حاق رسوُلیًنگ يارلارينينگ سن بارارغا غاري سن
سايالاشان باش گؤترِِن دؤرت چيًنارينگ بيري سن
شاخي مردان مرت غوچاقلانگ پأك يوًرِكلنگ پيري سن
دوُرسا دوُنيأ ايًنسانيِتده پايخاس - پَهمينگ ديري سنگ
حاليپاليق حؤكوًم سوًرِِن عادالات شمشيري سن .
واطان
واطان سِني هآرلانلار گؤروًنده ياتا بيلمز
نألت سينگن حانناسلار گوًل ياري ساتا بيلمز
واطان سن گؤيه ديلبر باشي آسمان سِنوُبر
سن دهي شيله عِزيز يِر ظوُلماتا باتا بيلمز
عيًشغينگدا يؤرِن كؤپدوًر گؤردوًگي نيچأنگ نِپدير
نيچه هم غوُري كِپ دير آووُسيًن غاتا بيلمز
غادامينگ بادلي بولسوُن اؤسوًشينگ دات لي بولسوُن
هِرگوًنوًنگ شادلي بولسوُن غام سانگا چاتا بيلمز
ايللرينگ سالاماتدا دوُشمانينگ مِلالاتدا
بولسا-دا عاداواتدا اوق ياييًن آتا بيلمز
هركوًنجوًنگ آبات بولسوُن دوست ياريًنگ زيًيات بولسون
ايل گوًنوًنگ آزات بولسوُن يوغسام ديًنچ ياتا بيلمز.
منينگ اوًچین
ايكي دامجا ياش
منينگ اوًچین ايًنام
گؤزلرينگدن اِگر غايغيرماسانگ
من باشيما تاچ اِدهرين شوندا سني
بِلكي سن گوًلِرسينگ، منينگ ساداليغيما
عایبي يوق
بِِِيله سوًتِم سندن مانگا بير بولار
بلكي سونگ آنگارسينگ
بوُ قالبيمينگ گؤزلليگيني.
باقچاداقي گوًللر، عؤمروًن باغش اِديپ بيزه
اير سولدوُلار
يؤنه سن دوًشوًنِنگوق، منينگ يوًرك سازيًما
من يوًرگمينگ پنجرهسيندن سانگا باقيان
ايكي دامجا ياش
منينگ اوًچین ايًنام
گؤزلرينگدن اِگر غايغيًرماسانگ
من باشيًما تأچ اِدهرين شوندا سني.
سؤزلوًك وه دوًشوًنديريش
آبانماق - در فراز آمدن، در سيطره گرفتن، فرا گرفتن.
عاداوات - دشمني، عداوت.
عاريپ - عارف، خداشناس.
آغي - مرثيه، در اينجا گريه و زاري.
آقيم - جريان، مسير.
آنگماق - دريافتن، فهم كردن.
آوي - سم.
اِجيز - ضعيف.
اِرك شَهِري - كنايه از مدينة ی فاضله، آرمان شهر، شهر آزادي.
اِكلهمك - پرستاري و بزرگ كردن.
اِلوان - رنگارنگ.
اِماي - با متانت نگریستن، نگاه معشوق را بدان وصف كنند.
اِنهكه - دايه.
اوجار - هيزم، به چراگاه نيز گفته ميشود.
اوُچغون - اخگر، تركة آتش.
اوُچماق - بهشت.
اوردا - اردو، لشكر.
اوُلوس - مردم، ايل.
اوًندهمك - صلاح و مصلحت را در چيزي يافتن.
اونگوُرماق - پيچاندن، شكستن.
اويلانماق - تفكر، انديشه كردن.
ايًقماق (= ايًقلاماق) آواره شدن.
ايًنام - اعتقاد.
اؤتأگيدينگ - برويد!، دور شويد!
اؤتوًشمك - رخنه، تأثير.
اؤزوًمه گِرديم - به خود ميآمدم.
اؤسوًش - پيشرفت.
باردا - پرده، لايه، غشاء.
باسليقماق - كابوس، حالتي كه در خواپ به انسان دست ميدهد، خواپ پريشان.
بزِِنمك - آرايش كردن.
بوُيسانماق - افتخار كردن، غرور.
بيراخلاماق - كنار گذاشتن.
بؤووًسمك - پاره كردن.
بؤوهت - مانع، آنچه ميان دو چيز فاصله اندازد.
پايخاس - فكر، انديشه، قوة ی تشخيص، فهم و شعور.
تاشلاماق - كنار گذاشتن، به دور انداختن.
توًملوًك - تاريكي.
تؤر (یوًرِک تؤري) - صدر مجلس ( اعماق دل).
چأچ - گندم بوجاري شده.
هاراسات - هنگامه ترس، در اينجا كنايه از هجمة ی دشمن.
هارپيًق - آلايش غلّه.
هارلاماق - به خواري و زوال انداختن.
حاليل - خليل، دوست، در اينجا پيغامبر خدا ابراهيم عليهالسلام.
حانناس - آدم بدكار و شيطان صفت.
هايقيرماق - فرياد.
هوپوقماق - ترسيدن.
هونكأر - خونخوار.
هؤزير - لذّت.
دأپ - روش، آيين.
دأري - دارو.
دلمونمك - تضرّع، خواهش، تمنّا.
دنگيز - دريا.
دوزاق - بند.
دوغدوق دپه - وطن، زادگاه.
دولي - پُر، كنايه از عاقل.
دوُمان - گرد و غبار، تاريكي.
دوًيش - خواب ديدن، رويا.
دويغي - احساس.
دويغيداشليق - همدردي.
ديًم ديريسليق - سكوت.
ديمماق - ساكت شدن، دم فرو بستن.
ديًنچ - استراحت، راحتي.
راي - نظر.
زوًلپ - زلف.
زيرهنمك - ناليدن، شكايت كردن.
سايغارماق - تشخيص دادن.
سر اِتمك - نگريستن.
سيًرداش - همراز.
سين اِتمك - نظاره كردن، بر انداز كردن.
سيناغ - امتحان، آزمايش.
سؤكمك - طي كردن مسير.
شار - هر چيز كرويِ چرخان، در اينجا منظور كرة زمين است.
شان - مرتبه، شان.
شيپا - شفا.
غابانماق - دفاع كردن از حريم كسي.
غاپيلماق - ساكت شدن، دم فرو بستن(دراینجا).
غاچالغا - مفرّ، محل گريز.
غاراشماق - انتظار كشيدن.
غاراماق - نظر كردن.
غارغا - كلاغ.
غانماق - سيراب گشتن، رفع تشنگي.
غانيًم - ظالم، زورگو، غارتگر.
غوچاق - قوي بنيه، غيور، جوانمرد.
غوُچماق - به بر كشيدن، در بغل گرفتن.
غوم - موج دريا(دراینجا).
كوًلپت - سختي.
كوًنچ - گوشه و كنار، جاو مكان.
کوًیسهمك - آرزوي ديدار كسي را داشتن، هواي يار در سر پروراندن.
كؤشهمك - آرامش يافتن.
كؤيمك - نابود شدن، سوختن در عشق كسي، زندگي را به باد دادن.
گرچك - پهلوان، توانا.
گريش - شانه ، پشت.
گنگيرگهمك - تعجّب.
گؤرگچ - ازمصدرديدن.
گؤریبیريس - خواهيم ديد.
گؤزل - زیپا.
گؤزهنِك - روزنه.
گؤنزليك - مايه و اساس هر چيز.
گؤووًس - سينه، پستان.
ملالات - دلتنگي و افسردگي.
موًرِووِِتسيز - بي مروّت، ناجوانمرد.
ميًلغاماق - تبسم.
ناليًش - نفرين، ناله و زاري.
نأرسه - شيء، چيز.
نألت سينگن - به نفرين ديگران گرفتار شدن.
نبس - نفس.
نرِسسه - نارس، طفل معصوم، به مرده نيز گويند، جوان ناكام، مظلوم.
نيغتاماق - تأكيد كردن.
واصپ - وصف.
ووُصال - وصال، رسيدن.
ياريًمان - عدم توانايي، بيان عجز ( ياريًماديق = ناتوان، عاجز).
يازغيت - سرنوشت، تقدير.
يالنگيز - تنها.
يانگرا - پرحرف.
يانگسيلاماق - به سخره گرفتن.
ييًلغيرماق - لبخند زدن، تبسم.

