سونن يورك ( دسسان )

سؤنِن یوًرِک                       یازان: مِردان توًرکمن دیلی(ع-ص)

 

آی آیدئنگ گیجه لر غئزلار توپارلانئشئپ، حالقا غوُراپ لأله قاقاردئ لار. بیر غئراقدا آی بوغداشئنئ غوُروُپ یاقئم لئ اووازئ دینگلأر اوتوُراردی. لأله لرینگ مآنئ سئنا دوًشوًنجِک بولوُپ دوُرانوقدئ. اول سِس لر « اورچئ » نئ حاص بگِندیرِردی. اِدیل آق گلله سی دییمک مارالئنگ اِنه سی حکات آیداندا هِزیل ادیپ دینگ له یشی یالئ، شول دینگ سالئپ اوتوُراردئ. اونگا بِیله کی اوغلان لارا غوشوُلئشئپ «غاراگؤردوًم» اوینامادان غئزلارئنگ لأله سینه دینگ سالماق یاقئم لئ راق دئ. بیرگزِک، آرازآیئنگ غادئرگیجه سینده اوغلان لار غئزئل-غئران بولوُپ اویناپ یؤردوًلر. بیرسِللِم دن غئزلار توپارلانئشئپ لأله قاقماغا دوُردوُلار. اوغلان لارئنگ اوینی غوُتاران یالئ، یا-دا اویوُن دان یادان یالئ، بیرآز آنگئرراق دا غئزلارئنگ اووازئنا دینگ سالئپ اوتئردئ لار. گیجیرأک اویوُن کؤشه شیپ دی. غارانگقئ راق یرده یکه اوتوُران اورچئ بوینوُنا بیر غولوُنگ آیلانانئنی بیلمأنی غالدئ. غارانگقئ دا، مارالئنگ بویداشئ پاطمانئ اِییأم تانادئ. پاطما گؤزوًنی-غاشئنئ اوینادئپ گوًلوًمجیره دی. اورچئنگ اون ایکی اندامئنا سوُو غوُیلان یالئ بولدئ. بیردن غاخارلانئپ پاطمانئ ایته لأپ غویبردی. نأمه اوًچین بِیله اِده نینی اؤزِم دوُیمانئ غالدئ. پاطما یئغرالئپ اؤتأگیتدی. سونگ اورچئ اول یرده کؤپ دوُرمادئ.

دوًشِکچه سینده سوًیندی. اِیلأک آغدارئلدئ، بِیلأک آغدارئلدئ اوُقئ گؤزلرینه گلمأنی کلله سینه موًنگ کوًی گلدی. شوُ واغتاچنلی اؤز یاشئنئ حاساپ لابام دوُرماندئ. نأچه گوًن اؤنگ کیچی جیگی سی نی اوُروُپ آغلاداندا، اِنه سی؛«- اورچئ! اؤزوًنگه چاغادئر اؤیدیأمینگ؟!، ائنخا اوراق دا اون بأشینگه گیدیأنگ سِنِم.» دییه نی یادئنا دوًشدی. شول گیجه دن سونگ هرهاچان پاطمآ گؤزی دوًشِنده اونئ گؤرمه دیک کیشی بولوُپ اوُغروُنئ اوًیتگِدِردی. پاطما مارالئنگ یانئندا اؤزوًنینگ اورچئ نی سؤییأن لیگی بارادا گوًرروًنگ بریپ دی. اورچئ موُنئ مارال دان اِشیدنده غئلام غئمئلدامادئ. سونگ بولیان ایش لره بیرهیل غاخار-ام گلدی، گوًله سِم!. اؤزوًنینگ نأمه اوًچین بیله بولیان لئغئنئ اؤز-ِم بیله نوقدئ. آصلا پاطما بارادا اونوُنگ پیکیر اِده سی-ِم گله نوقدی.

***

یاز آی لارئ اورچئ اون آلتئ یاشا غادام باسئپ دئ. کؤرکأریزینگ غئراسئنداقئ بیر هکتارلئق یرلرینه نوخوُت اِکیپدیلر. شول یئل اوبادا نوخوُت اِکن کأندی. اوراق واغتئ گلیپ یتنده اوباآدام لارئ باشئناغای حاصئل یئغناماغئنگ اوُغروُنا چئقئپپدئ لار. ایش باشئندا اورچئنگ دأده سی غوُرات آغا دان باشغا اونوُنگ اینی سی بردی آغا–دا باردی کأته یگه لک آغا–دا اولارا کؤمِگه گِلردی اولار اؤتِن دن- گچن دن چاغالئق دؤووًرلریندن گوًرروًنگ برردی لر.اورچئ بوُگوًررونگ لری هالاردی. واغتئنگ نأهیلی گچه نینی-ِم دوُیمازدی. کأته اورچئنگ آغاسئ- بردی آغا- یاقئم لئ سس بیلن آیدئم آیداردئ شوندا آرادا گپ- گوًرروًنگ بولمازدئ. هممه لر باشئنئ آشاق سالئپ اؤز ایش لری بیلن بولاردئ لار.

اوراق تامام لانئپ نوخوُت لار هارمان یره گتیریلیپ دی. اورچئ اوُلاغئنگ باشئنی غووشادئپ اوُیانئنی اؤز اِرکینه غویبریپ هارمانداقئ نوخوُدئنگ اوًستوًندن آیلانیاردئ. غولایدا دأده سینه نوخوُت دؤووًشمأگه گلن اؤده آغانگ غئزلارئ نئنگ آراسئندا آپ-آق یوًزلی گؤرمه گِی آی بؤلِک اونوُنگ گؤزلرینه غئزئلئنگ غئرئندئسئ یالی بولوُپ گؤروًنیأردی. اوُلاغئنگ اوًستوًندن آی بؤلِگی سئن اِدیأردی اونوُنگ اووادان گؤزلری اؤزوًنه غاران ماخالی یوًزوًنی چؤله طاراپ اؤووًرِردی. آی بؤلک انتک اون اوًچ یاشئندا بولسا-دا ایکی-اوًچ یردن اونگا ساوچی گلیپدی. یؤنه دأده سی بولماز دیین جوغاپ بیلن اولارئ سوووُپدئ. اورچئ اؤنگِم آی بؤلِگینگ اووادان لئغئنا یتیک دی. یؤنه بوُگوًن اول حاص اووادان گؤروًنیأردی.اورچئ اوُلاغئنگ اوًستوًنده غانات چئقاران یالئ؛«-واخ آی بؤلِگِم جیگی سی نینگ یرینه آتا مینأیسه دی-له...!» دیین پیکیر کلله سینه گلیپ «واخ! شوندا...» دیییپ، باشئنی یایقانئنئ اؤز-ِم دوُیمادئ. بیر سللم اونئ آتئنگ اوًستوًنده دیر اؤیدن بولدئ. یاغلئغئنئ گرشینه سرپیکدیرن شمال اونوُنگ هوُرما ساچ لارئنئ هِللِولدیأردی، اوًزنگنگأ دایانئپ کأ اوتوُرئب، کأ دیکِلیأن پریزاد اورچا اووسوُن آتیاردئ. اوُلاغئ نئنگ هاچان دوُرانئنام بیلمه دی. «-هاو، اورچئ! نأمه بیریرلرده سئمئش داغئ اود آلایدئ مئ؟! نأمأ آنگنگالئپ دوُرسوُنگ؟» دیین دأده سی نینگ سسی اونئ اؤزوًنه گتیردی.

***   

ایندی آی بؤلک بیله اورچوُلئ گوًرروًنگی اوباغئزلارئ آغزئندان دوًشوًره نوقدئ لار. ایکیندین لر توپارلانئشئپ چشمأ طاراپ باریان اِلی کوًیزه لی-بدیره لی غئزلار اوًچین غولایدا کؤو-سؤولأپ یؤرِن اورچآ گؤزلری دوًشِنده، آی بؤلگه لاق آتئپ هیکیردأپ گوًلوًشمک اِندیگه اؤوروًلیپدی.

بیرگوًن، ایربیلن پاطما بیله مارال اؤزلریندن اؤنگ چشمأ باران یوقدوُر اؤیدوًپ گلیأرکألر، آی بؤلک دولئ بدیره سینی کلله سینه گؤتِریپ چشمأنگ اولوُمئندان چئقئپدئ. اِرته سی مارال، آی بؤلگینگ چشمه باشئندا اورچئ بیله دوُشوُشاندئغئنئ، حاتدا آی بؤلگینگ بدیره سینی اورچئنگ چشمه سوُووُندان دولدوُرئپ بِرِندیگینی پاطمآ گوًرروًنگ بریپدی. پاطما مارالئنگ سؤزلرینی اِشیدن سونگ بیرهیل یوًز-گؤزوًنی توُرشوُدئپ غاخارئ گلیپ؛ «- پاطما-دا آللانئپ یؤر! منأ اؤزوًمی غووئ گؤریأن ییگیت بار بولسا غوُدالئغا آدام ایبرمه سه ایندی اونگ یالئ ایش اِتمِن.» دییدی. اول اؤنگکوًلری یالئ آی بؤلک بیلن غئزئغئپ گوًرروًنگدش-ده بولمایاردئ.

***

«اورچئ» اون-اون ایکی یاشلئقدان، اؤی لرینده بوُقجادا ساقلانیان غاررئ قاقاسئندان میراث غالان کیتاپ لارا اوًنسوًنی بره نی اوًچین توًرکمن دیلینده-ده اوقاپ-یازماغئ باشاریاردئ. اول کأته لر دوست لارئ بیله چؤله سِیله چئقاندا، شول کیتاپ لاردان اؤوره نن غوشغوُلارئنی آیدئم ادیپ دوست لارئنا اوقاپ برردی. کألر-ِم اؤزوًندن غوشغئ آیدماغا سئنانشیاردئ، ایل-گوًنوًنگ بییک شاخئرلارئنا غوییان صارپالارئنئ گؤرنده بیرهیل بوُیسانیاردئ. اول ماغتئم غوُلئ یالئ شاخئرلارئنگ-دا سؤیگأ دگیش لی غوشغئ غوشاندئغئنئ یادئنا دوًشوًرنده هزیل ادیپ آی بؤلگه پیکیر اِدردی. شوندا آی بؤلگه حاص لاپ غوشغئ یازاسئ گلردی.

بیرگوًن مدرسه دن یانگئ اؤیه گلنده؛ غونگشئ بردی آغاسئ نئنگ غئزئ مارال،غئرمئزئ کؤینِک لی گوًنوًنگ آشاغئندا لارئ دان سوُو چکیأردی. شول ماخال مارالئنگ غویئ بوُغدایئ رنگک یوًزی گوًنوًنگ شؤهله سینه، تاخیاسئ نئنگ آق چکیلن ناغئش لارئ یالئ یالپئلداپ گؤزوًنه گلدی. اورچئ، بیرسللم اؤز آی بؤلِگی لارئ دان سوُو چکیأندیر اؤیتدی. آی بؤلگینگ یوًزوًنینگ شِیله نوُرانالئغئنا بایسئندئ. اؤنگرأک چشمه باشئندا دوُشوُشاندا اونوُنگ آق دونگاجاسئنا نأهیل هؤوِس بیله سراِده نی یادئنا دوًشدی. شوندا غئزلارئنگ دونگاجاسئ نئنگ شِیله اؤزوًنه چکیجی یارادئلان لئغئ بارادا کوًی له نن دیگی یادئنا دوًشدی. اؤزوًنه گلیپ اؤیه گیردی. تاخیالئ آی بؤلگینگ دونگاجاسئ کوًیوًندن گیدمه یأردی. ائنخا غوشغئ سطیرلری دیلینه گلیپ یازماغا باشلادئ.

اِرته سی آغاسئ نئنگ غئزئ مارال، آی بؤلگینگ، حاطئ آلئپ دوداق لارئنئ غوُنچالادئپ غوشغئنئ اوقاندا آل یانگاق لارئ اؤنگکوًدن-ِم غئزاراندئغئنئ، سونگام یئلغئرجئراپ «ساغ بولسوُن-ساغ بولسوُن» دیییپ، غایتا-غایتا حاطا سراِدیپ اوتوُرانئنئ آیداندا اورچئنگ بگنجی نینگ چأگی بولمادئ.

***

گوًنِش تِدیریمه بِزِگ بِریپ دوُردئ، غویوُن لارئنگ سوًروًسی غارشئ داقئ آلانگدان ایلری آغئپدئ. آدام لار اوتلوُق مِیداندا یاپلانئشئپ گوًرروًنگه غئزئپدئ لار. اوبانگ ایچینده، عایال لار توپار-توپار بولوُپ توی غوُتلاماغا باریاردئ لار. اِرتیر حئدئرآغا نئنگ غئزئ پاطما گلین بولیاردئ. غئزلار توی اِشیک لرینی گِییپدی لر؛ تاخیالارئ نئنگ آشاغئندا ایکأ بؤلوًنن آلئن ساچ لارئ نئنگ آراسئ تأزه دوغان آی یالئ بولوُپ اوُغوُردا سراِدیشیپ دوُران ییگیت لره یالقئم آتیاردئ.

گوًن یاشان سونگ کم-کم دن حئدئرآغا نئنگ هوولوُسئنداقئ غئزلارئنگ سانئ گوًرأپ باشلادئ. توی گیجه سی، شاتلئق لئ-شاغالانگ لئ گیجه بولیار. گیجیرأکدن غئزلار لأله قاقئپ باشلادئ لار؛« چوُنگنگوُرغوُیا داش آتسانگ چوًمِرگیدِر اِجه جان / یآت ایل لره غئز برسِنگ ییتِر گیدر اِجه جان / ... ».

غئزلار شِیله داش یوًرِک بولایدئ لارمئ قا؟! پاطمانئ آرا آلان غئزلار، اونگا؛ اِدیل یاشاماغا مجبوُرلئغئ یالئ تأزه دوُرموُشا-دا بویوُن بولماغئ نئغتایاردئ لار.

اورچئ مئدام غئزلارئنگ لأله سی نی اِشیدنده شاتلانسا-دا بوُگِزِک یوُرِگینی بیرزات پنجه له یأن یالئ بولدئ. غامسئغئپ، بوقوُرداغئنا بیر اوُللاقان داش دیرأپ دمینی غابایان یالئ بولدئ. اونگ پاطمآ یوًرِگی آوادئ!. پاطما دوُرموُشا چئقیان ییگیدینی عؤمروًنده بیرگزه گِم گؤرمأندی.

گیجه یارئ، یئلدئزلارئنگ یوًزی قووچوُم-قووچوُم بوُلوُت لارئ بوًرِندی. اِرته سی ایر بیلن هووا چئغلادئ. گوًن غوُشلوُقدان آغاندا اوُچ-دؤرت سانئ کؤینه رأگه ماشئن گلین آلجئ لارئ آلئپ گلدی. تاییارلانان ناخار ایییلِندن سونگ غوُدا طاراپدان گلن عایال لار گِلنگ لی لیک بیلن گلین بولجاق غئزئنگ اوتوُران غونگشئ اؤیوًنه اوُغرادئ لار. پاطمآنگ بویداش لارئ غوللارئنئ چِرمه شیپ؛«- ایکی لأپ اوبادان غئز آلارئن اؤیتمه سین لر...»،«- حاباردار بولوُنگ، بوینئ یوغئن عایالئنگ آلمئتئنئ غوووُجا برِوِرینگ!...»، دیییشیأردی لر.

پاطما کجبأ موًننده گؤزلری نینگ یاشئ چأشِوینه سینگیپ گیدیپدی. غئزئنا آق باغت آرزوُولاپ، تولغوُنئپ دوُران اِنه روُغصات بِرنده کجبه یولا دوًشدی. جانگئنگ سِسی بیلن سازلاشیان اِل چارپئشمالار پاطمآ تأزه یاشایئشئ غوتلایآن یالئ بولسا-دا اول گچن گوًن لرینی،آرزوُو-حئیال لارئنئ تأزه دن گؤز اؤنگوًندن گچیریپ دئمدئرئس اوتئردئ.

غئز چئقاران غاپئ داقئ آدام لار «باغت لئ بولسوُن» دییشیپ، اؤی لی اؤیوًنه اوُغرابردی لر. شوندا بیردن اورچئنگ گؤزلری آی بؤلگینگ غایغئ لئ گؤزلرینه چاق گلدی. اول گؤزلر یالباریان یالئ بولوُپ اورچآ طاراپ دیکیلیپ دوُردئ.

***

اوبا غولایئندا باربولان بأش هکتارلئق یرلری غووئ حاصئل بیتیریأردی. اوندا-دا غوُرات آغا، کِلبِسِن کأشمِرلی بیلن گوًرله شیپ یرینگ اورتاسئندان بوُتوُن لئ غوُی غازدئرماغا جان اِدیأردی. بلکی بوُ ماشغالا دوُرموُشئ نئنگ بأهبیدینه دی. شِیله اِدیلأیِنده یره پامئق اِکیپ غووئ حاصئل آلماق باشارتجاقدئ. غوُرات آغا هالئ-پالاس، مال-غارا دییمه دی، ساتئشدئرئپ ایش بیتیرمأنگ اوُغروُنا دوًشدی. اورچئ-دا دأده سی نینگ یانئ بیلن ائلغایاردئ. اول ایندی اورتا مکتبی تامام لاپدئ. غوشوُن غوُللوُغئنا گیتمأگه-ده دؤرت-بأش آیی باردئ. غالان گوًن لرینده دأده سینه کؤمک چی بولوُپ، اونگاغولتغئ بره سی گلیأردی.

اورچئنگ یاشایئشدا باربولان تجریبه سی اِنتِک آزدئ. کأته لر بولیان ایش لری، بارزات لارئ، بولشئ یالئ دوُیمایاردئ. اِلبِت یاشاماق اونگا سوًیجی دی، مئداما یاشایئشئنگ گؤزل لیک لری دیر اؤیدیأن زات لارئندان غانماغا ائمتئلیاردئ. اِدیل گؤک آسمانئنگ اِته گینده سِیله چئقاندا، ایش لأنده بارزادی اووادان گؤرشی یالئ، اوتاغئندا اوتوُرئپ اویلاناندا-دا بارزادئ اووادان دوُیماغا چالئشیاردئ. یاشاماق اونوُنگ اوًچین بار قئن چئ لئق لارئ بیلن، اووادان دئ. بوُلارئنگ بارئ؛ بوُ گؤزل طبیغاتئنگ اِلی بیله سؤیِرلی صوُراتدا گوًن مه گوًن اؤسوًپ-اوُلالیآن بیرزادا باربولان سؤیگوًسی نینگ گوًیجوًرگه مه گی بیلن اونوُنگ آنگئندا دؤره یأردی. بوُسؤیگی اونوُنگ گؤزلرینی اووادان گؤرمأگه وه آنگئنئ دؤره دیجی لیک بیلن مِشغوُل لانماغا ایتِریأردی. طبیغاتئنگ گؤزل کشبی اونوُنگ یوًرِگینده دؤرأن سؤیگینی آلاولاندئریاردئ، شوندا آرزوُو حئیال لارئنی یوًوروًک آتا موًندوًرِردی، اون سونگ شول یوًرِگینده دؤرأن جادئ لایجئ دوُیغوُلارئنئ غالام-قاغئزا سینگدیرردی.

غوشوُن غوُللوُغا اوُغران گوًنی بیرهیل یوًرِگی غئسئلیان یالئ دئ. اوندا-دا یوًزوًنه گتیرمه دی. اؤتِن آغشامقئ آی بؤلگه یازان حاطئنئ مارالا غووشوُرئپدئ. غونگشئ-غولام بیلن هوش لاشئپ دئ. حأضیر اِنه-آتاسئ، جیگی لری بیلن راضئ لاشئپ یولا دوًشدی.

غوُللوُغا باران بادئنا اؤزوًنینگ یارسئ چا بولمادئق آدام لارئنگ غوُللوُقداش لارئنا هِررِلیپ دوُرانئنئ گؤرِنده، غاخارئ گلسه-ده ائزئنا تِس مه دی. توًرگن لِشمأنگ اوُغروُنا دوًشدی.

دولئ تجریبه غازانئپ، اورتا مِکتب دیپلوم لئ لار آراسئندا حاربئ دِرِجأ اِیه بولوُپ، توًرگِن لشیک دؤوروًنی تامام لادئ. اول ایندی توًرگِن حاربئ غوُللوُقچئ حؤکموًنده بللِنِن یِره گیتمه لی دی. بوُ آرالئقدا اونگا اوباسئنا بارماغا بیرهپده لیک روُغصات بِریلدی.

اورچئ بوُ گینگ دوًنیأده دینگه اؤزوًنی گؤریأن لردن دألدی. اول هممه زادئ اؤزی اوًچین ایسله مزدی. هوُت شوُ واغت اوًستوًن لیک بیلن تامام لان تاپغئرئ اونئ بگندیریأردی، بوُبگنجینی پایلاشماق اوًچین باسئم اؤیه-اوبا باراسئ گلیأردی. اول یرده اؤزی بیله پیکیردش آدام لارئنگ یاشایان لئغئنا ائنامئ باردئ. حأضیر اورچئ بوُ آز واغت لئق دیدارئنگ سونگوُنا اویلاناسئ گله نوقدئ.

اونوُنگ اوبا گیره نینی ایلکینجی بولوُپ گؤرن آغاسئ نئنگ غئزئ مارالدئ. بدیره سینی آلئپ چشمأ طاراپ ائلغادئ. مارالئ بِِیله سِلپِدیأن گوًیچ، یولئ آی بؤلگینگ اؤی لری نینگ اوًستوًندن دوًشوًردی.

اورچئ بارزادئ ایسلگینه تابئن گؤردی. ساغلئق-دوستلوُق اوبا حؤکوًم سوًریأردی. غوُللوُغا گیدن غابات لارئ آی بؤلگینگ اِنه سی ساغ-آمان گلسین دیییپ اؤی لرینه گلیپدی. لوغالا پالچئقدان اؤروًلن کؤنه اوبا مکتبی نینگ یانئندان تأزه جای باشلانئپدئ. دأده سی کلبِسِن کأشمرلی بیلن غوُِیوُلئ گوًرروًنگی بیشیریپدی، کلبسن اوُسسا ایشه گرک کأبیر اِنجام لارئ گتیریپ باشلاپدئ.

هممه زات اوُغروُنا یالئ بولوُپ دوُردئ، یؤنه آی بؤلگینگ یانگئ یاقئندا هِم اؤزوًنه ساوچئ گله نینی آیداندا بیرهیل یوًرگی سیلتِرله نِن یالئ بولدئ. ینه یئل یارئم اوبادان اوُزاقدا غوُللوُق اِتمه لی لیگی اونگا آزار بردی.

یِدی گوًنوًنگ گچه نینی دوُیمانئ غالدئ. ایندی غوللوُق اِتمه لی شَهِرینه گیتمه لی دی. ینه هوشلاشئق- آیرالئق یِلی اؤوسوًپ باشلادئ.  باران یرینده اِللی دن آغاراق سرباز غوُللوُق اِدیأردی. آرالارئندا اؤزی یالئ تؤرگن لِشیک دؤووًرده غووئ باخا بیلن درجه لنن دینگه ایکی آدام باردئ. اورچئ باسئم حاربئ باشلئق لارئنا اؤزوًنی اونگات غوُللوُقچئ حؤکموًنده تاناتدئ. پادِگانئنگ سرکرده باشئسئ اونگا اینگ مؤهوًم ایش لری ائنانئپ باشلادئ. شِیدیپ ایش لر شوووُنا دوًشوًپ گوًن لر تیز گچیأردی.

***

کِلبِسِن اوُسسا ایشچی لرینه اِگلنمأنی شَهِره گیتمه گی بوُیردئ. اؤزی اوبا کتهوُداسئ نئنگ یانئنا ائلغادی. بولان ایشی تارئپ اِدیپ چئقالغا سوراپ، اونوُنگ غوُرات آغانئنگ دوغان-غارئنداشئنا تؤوِللاچئ بولماغئنئ هایئش اِدیأردی.

غوُرادئنگ جِسِدینی گتیرن لر کلبِسِنینگ کتهوُدانگقآ بارانئنئ آیدان لارئندا بِردی آغانگ گؤزوًنی غان توُتوُپدئ. آیاغئ یالانگ اِلی گزلیک لی کتهوُدانگقآ طاراپ یوًگوًردی.

باشئنا بِیله هوُپبات گلر اؤیتمه یأن اورچئ اوًچ گوًندن سونگ گلیپ یتیشدی. بردی آغا اونئ باغرئنا باسئپ دِنگ آغلاشدئ. آدام لار اولارئ کؤشِشدیریپ بولان ایشی اورچآ گوًرروًنگ بردی لر. اول غامدان دولوُپ دونگوُپ اوتئردئ. کِچأنگ گوًلوًنه سر اِدیپ نأمه ادِرینی بیله نوقدئ. دأده سی نینگ سئردام بویئ، گوًلریوًزی، گؤز اؤنگوًنه گلیپ دوُردئ. اونوُنگ مَهیرلی غولوُنئنگ غولداووُندان ائمئق لئ کسیلن دیگینه یوًرِگی غئسئلیاردئ.

غان لئ سئ توًرمأ باسئلئپ دئ. غوشوُن غوُللوُغئنئ دووام اِتمأگه گیتسه-ده بیر آیاغئ بأرده دی. عارضا-شیکایات بیلن بولوُبردی. دوُیدان سئزلئقدا چیلیمه-ده آغئز اوُردئ. شیله باشاغای نأدیأنینی اؤز-ِم بیله نوقدئ. اوبادا گیدنده، گلنده باشئ آشاق دئ. طاراپئ نئنگ آقلاوچئ سئ ینگدیرمجک یالئ دئ. اینگ سونگئ اونگا آلتئ یئل توًرمه ده اوتوُرمالئ دییِن قارار چئقارئلدئ. اورچئ چئقارئلان قارارا قانئ دألدی.

بیرگوًن آی بؤلک مارالئنگ یانئندا، اؤی لرینده اورچئ بارادا اونگات گوًرروًنگ گیتمه یأن لیگی نی دوُیدوُردئ. اؤنگ لر اِنه سی راضئ دئر اؤیدسه-ده ایندی اونوُنگ آغزئندان یاقئم لئ حابار چئقانوقدئ.

«- واخ، اِنه جان مِن اورچئ نئ سؤییأن لیگیمی، شوندان باشغا آدام بیلن یاشاشماجاغئمئ نأچه گزک آیتمالئ؟.»

«- غئزئم آتانگ بولانوق دیییأر. بوُغوُدالئغا گلیأن یؤنه که ی آدام دأل دیییأر. اوغلئ-دا اِلی هوًنأرلی ییگیت بولمالئ.»

«- واخ، اِنه جان منینگ اورچئ دان باشغا آدام بیلن باغت لئ بولماجاغئم گوًندیز یالئ گؤرنوًپ دوُر آخئرئن.»

«- بیرزادئ بللأپ غوی، أر-عایال بولوُشانئنگدان سونگ دؤره یأن سؤیگی اوُزاقدان بولیاندئر. اِنِنگ- آتانگ سانگا یامانلئغئ یوقلوُغئنئ بیر بیلسِنه!.»

آی بؤلک حأضیر شوُ گوًنه چنلی اِنه سی نینگ اؤنگوًنده دوُرماندئ. یؤنه بولوُپ باریان گوًرروًنگدن آصلا ایچی بیته نوقدئ. غاتئ راغا سِس بیلن؛ «- سیزینگ مانگا یامان لئغئنگئز باردئر دییه موق، یؤنه بوُ منینگ دوُرموُشئم، منینگ اورچئ بیلن باغئت لئ بولجاغئما ائنامئم بار. بیرزادئ بیلیپ غویوُنگ، من اورچئ دان باشغا آداما دوُرموُشا چئقمان!.»

آی بؤلگینگ اِنه سی:«- بای، سِنِمأ! اورچئ-اورچئ دییِن بولوُپ ماخوُل یوًرِگه دوُشدوًنگ-له! بار آتانگ جوغابئنام اؤزوًنگ بِرأی!.» دییِن بولوُپ غاپئنئ تارپا یاپئپ داش چئقدئ.

آی بؤلک پنجیرأنگ اؤنگوًنه باردئ. اوُزاغا سِر اِتدی اووادان گؤزلرینی یاش غآبادئ. بیر سللم دوُیغوُلارئنا اوًسسِم گِلجِک بولدئ. پیکیرلِندی؛«اؤنگدن عاشئق بولماغئم یالنگئش دئ مئقآ؟... تانگرئم! نأتسِم کأ؟. واخ! اورچئ، سنینگ اؤنگکی گوًنوًنگِمأ یِتِرلیک!. بوُ دوًنیأده بیریمیز کؤپلوًک اِدیأن دألدیریسأ؟!.». کلله سینه هر کوًی گلیپ باشلادئ. یؤنه اول اونگای لئ چؤزگوًت تاپاردان یاش دئ.

***

غوُرات آغا اِلیندأکی سوُولئ بدیره لری اودوُنگ اوُستوًنه سرپیأردی!. اوت بارخا آلاولاپ گوًیجیرگه یأردی. گؤزلری مایئپ اِنه سی نأتجِگینی بیله نوقدئ، اوتوُران یرینده اوُیلوُغئنا اوُریاردئ. مارال اِل لرینی سالغادئپ چارطاراپا ائلغایاردئ. بردی آغا، یِگه لک آغا، یاش لار-غاررئ لار کؤمِگه گلیأردی لر. اودا سوُو سرپیلدیگی چه آلاوئ گؤگه غالیاردئ. اورچئ اؤز اؤی لری اوت آلاندئر اؤیدسه-ده بیر هیل اؤیوًنگ داش کشبی باشغاچاراق بولوُپ گؤروًندی. آی بؤلگینگ دأده سی-اؤده آغا- آتئنگ اوًستوُندن اودئ سؤندوًرجک بولیان لارا هئزغئنیان یالئ بولوُپ غامچئسئنئ بوُلایلاپ اؤیوًنگ داشئندان آیلانیاردئ. بیردن آی بؤلک یانئپ داشارئ چئقدئ. یانگقئ یانئپ دوُران اؤی اوبانگ بِیله کی اؤی لری یالئ اؤنکوًسی یالئ بولوُپ دوُردئ. اوت آی بؤلگینگ بویدان باشئنا توُتاشسا-دا اونئ یاقمایان یالئدئ. اودئ سؤندوًرمأگه ائلغاشیان آدام لار ایندی دونگوُپ دوُردئ لار. آی بؤلک اورچآ طاراپ سوًیِن بارماغئنئ اوُزادئپ غورقوُنچ سِس بیلن؛ سِن...سِن...سِن...!، دیییپ اِیمِنجی غئغئرماغا دوُردئ. اوت اونوُنگ غانات لارئ یالئ اونئ آسمآنا گؤتِرگی له دی. اورچئ اونگا طاراپ غوللارئنئ گِریپ؛ آی بؤلِک... آی بؤلِک... دیییپ غئغئریاردئ. یؤنه آی بؤلگینگ شول گؤگه طاراپ گؤزلردن ییتیپ بارشئ دئ. باسلئغئپ، غارا دِره باتئپ، هورقوُلداپ یاتان اورچئ نئ غاپدالئندا یاتان یولداشئ اویاندئردئ.

اِرته سی اول غئززئرئپ باشلادئ. اوبادان حابار گلأیسه دییپ گؤزوًلدِر یاتئردئ. اورچئنگقئ آصلا شوووُنا دألدی. سرکرده باشئ اورچئنئ اینگ غووی سِربازئ حاساپلایاردئ. اونوُنگ یاغدایئندان، باشئنا گلن لردن باحاباردئ. کأته لر اوتوُرئپ اونگا گؤووُنلیک برردی.

***

«مورتِضا»نگ اؤیی اورچآ اینگ اونگات غاچالغادئ. گِلمیشِک مورتِضا آجئ دان-تیریِک دن باحاباردئ، وِلایاتئندان ساتوُوا آلئپ گلیأن لیگی بارادا اوباآراسئندا گوًرروًنگ اِدیلیأردی. اورچئنگ مایئپ اِنه سی گوًن اوُزئن آغلاپ اوتوُراردئ. جیگی لری نینگ اوندان تاماسئ بیته نوقدئ. دأده سی نینگ دوغانئ-بردی آغا-، بِیله بولما دییپ آیاغئنا یئقئلدئ، ائزئنا دوًشدی، حاتدا مارال غئزئنا اؤیلِن دییپ چئقدئ!. کأر اِتمه دی.

آدام لار اورچئنئ ایندی گؤروًب-ِم دوُرانوقدئ لار. اول مورتِضانگ اؤیوًندن چئقانوق دی. دأده سیندن غالان یری-ِم شونگا تابشئرئپدئ. اونوُنگ گؤزوًنه اِنه سی-ِم، جیگی لر-ِم، آغاسئ بِردی آغا-م، مارال-ام ایله نوقدئ. اونگا دینگه نِشه بولسا بولیاردئ. یؤرأنده اِنگه گیندن غوُرشوُن آسئلان یالئ دئ. اول ایندی ایکی اِپله نیپ دی. یوًزی گؤزوًنی آدام گؤرِر یالئ بولماندئ.

گیجه لر بِردی آغانگ گؤزلرینه اوُقئ گله نوقدئ، بیرگوًن ایربیلِن اِکین لره آیلانآیایئن دییپ یولا دوًشدی. غئشئنگ سونگقئ آیئ تِدیریمه جان گیریپ باشلاپدئ، بیرهیل غایغئ لارئنئ اوُنوُتدئ، آیدئم هینگ له نِن بولدئ. تِدیریمدن آشئپ، گؤک سالئپ اوتوُران اِکیش یرلرینگ چتیندن گیردی. اؤز یِرینه غولای لآندا آیات-دوغا اوقادئ، هوُدایا شوًکوًر اِتدی. ایکی أدیپ دوُروُپ یِرینگ بویدان باشئنا سِر اِدیأردی. گؤزلری دوقوُندئ. یِرینگ دؤرت چوًنگکوًنه آیلاندئ. اؤز یِری نینگ آنگئرسئندا آغاسئ نئنگ یِری یاشئل اؤوسوًپ یاتئردئ، اورتاسئندا غازئلئپ چئقارئلان غوُم گؤزوًنه دوًرتوًلدی!. بیر آخ چِکدی. یِری موُرتِضا گِلمیشِگینگ اِکِن لیگی یادئنا دوًشدی. غایداندا یولئ اونوُنگ اوًستوًندن سوًرمِگی ماقوُل بیلدی.

«- سِنینگ توًف یوًزوًنگه! گوًل یالئ اوغلانئ اؤیوًنگدن چئقارمانئ، دوًزوًوگوًنوًن بی باد اِتدینگ، اونوُنگ یِر-یوُردوُنا گؤزغارالدیارمئنگ؟ هِی یوُردئ توُرموُش اؤزوًنگأ!»

«- چاغئرئپ گتیرمه دیم دوغانئنگ اوغلوُنئ. قووسامام غاپئمدان گیتمه دی.»

«- هِی دوغروُسئ اوراق کِچجال، ایچی غارا! سِنی اوبانگ اوُجوُندان گِتیره نینگ تآپ... » 

«- آغزئنگدان چئقیان سؤزی بیلیپ آیت، بِردی! غوُرادئ یادئنگدان چئقارایدئنگمئ؟»

غوُرادئنگ آدئ توُتوُلدئغئ بِردینگ گؤزلری یانئپ گیتدی. نیرأ دِگسه دِگسین دیییپ اِلیندأکی تایاغئ بوُلادئ. اِنت-مِنت بولان مورتِضا غاچئپ غوُتوُلسا ایکی پای بولدئ. مورتضا شول گیجه چاغالارئنئ آلئپ بیر یرلره ییتیریم بولدئ. اِلبِت اونوُنگ شَهِرده-ده اؤیی باردئ. اول اوبا یِرلرینده تایخان چئ لئق اِدیأن گِلمیشِک لرینگ آراسئندا اینگ بارجام لئ راغئ دئ.

اورچئ مورتِضادان غارا گؤرمأن سونگ، اِیلأک ائلغادئ بِیلأک ائلغادئ یؤنه اؤزوًنه گرِک زادئ تاپماق اونگا باشارتمادئ. گیجه راخات یاتا بیلمه دی. ایر بیلن یولا دوًشدی، پای پئیادا. مورتِضانگقآ بِلِددی. نأچه گزِک غاپئنئ قاقدئ، آخئر بیر چاغا غاپئنئ آچدئ. «دأدِنگ بارمئ؟» دییِیپ سوران سوراغئ نئنگ جوغابئ«یوق»دئ. چاغا دأده سی نینگ نیرأ گیده نینی-ِم بیلمه یأردی.«- نأمأ بیلِنگوق! هاچان گلرکأ؟» دیییپ چاغآ غاتئرغانان بولدئ. چاغا زوردان «- اِجِم، اِرته گِلأیمه سه دیییأر.» دیییپ جوغاپ بِرِن بولدئ.

غارا باشئنا غای بولوُپ ساندئر-ساندئر اِدیپ دوُران اورچئنگ لآپئ کچ بولوُپ، نأدِرنی بیله نوقدئ. اول مورتِضانگ آرقاسئندان حأضیربوُگوًنه چن لی بِیله گؤرگی گؤرمأندی. کلله سی ایشله مه دن غالئپ نیرأ گیدِرینی بیلمأنی دوُران اورچئ ایل لرینگ یؤره یأن اوُغرئ بیلن سوًربه-سوًر لونگقوُللآبِردی.

واغتال-واغتال دوغروُلانئپ؛«نأمه بولایدئ اووو، بِیله نیرأ چوزوُلیارای؟» دییِن بولیاردئ. یؤنه اؤتِگچی لر اونگا نأمه دیییأرسینگ-ِم دییه نوقدئ لار. اورچئنگ غوُلاغئ-ام غاپئلان یالئ دئ. یوغسام نأمأنگ نأمه لیگینی بیلأیمه لی دی. کأ-یارئم ترسینه یؤرأپ باریآن لارا مورتِضادئر طاما بیلن چوًیجِرلیپ سر اِدیأردی.            سونگراقدان بیرزات لارئ آنگئپ باشلادئ. اوبادا کأبیر گوًرروًنگ لر غوُلاغئنا دگیپدی. مورتِضانگام بیرزات لارئ آیدیانئ یادئنا دوًشدی. «بأ! شِیله غوُدرات دوًنگدِریلأی دی میکأ؟» دیییپ آراسئندا گِنگسیرأن بولوُپ نِشأنی-مورتِضانئ اوُنوُدیآردئ.

شَهِرینگ مِرکِزی مِیدانچاسئ نئنگ غولایئ آدام دان – ماشئندان یانگآ هوًرره دیوان. ایل لر بگنچ دن دولئ. ماشئن لارداقئ لار پئیادالارا، پئیادالار ماشئن لارداقئ لارا طاراپ اورتا بارماق بیله سوًیِن بارماق لارئ نئ دیکِلدیپ اوًستوًنلیگی غوُتلایاردئ لار. شاحؤکوًمِتی یوُمروُلئپ تأزه بیر دؤورانئنگ باشلانان لئغئنا هممه لر شادلئق اِدیأردی لر. اورچئنگ اوباداش لارئندانام گِلِن باردئ، یؤنه آدام لارئنگ آراسئندا ساندئراقلاپ کأ ایرکیلیپ، کأ گؤزوًنی آچئپ دوُران اورچئنگ نأمه بارادا پیکیر اِدیأنی مألیم دی. اونوُنگ کوًیوًنده دینگه مورتِضا باردئ. هممه زاتدان بی زار. آدام لارئنگ آراسئندان مورتِضا گؤرنأیسه دییِن آرزوُو گؤزی آغاران اورچئنگ سؤنِن یوًرِگینده اوُچغوُن یالئ بولوُپ، اونئ آیاق اوًستوُنده ساقلاپ دوُردئ . 

 

«سونگئ»