Erkin goşgy

 

Erkin,goşgularym

          Demir türmeden,

Çünki men olary,

          Asmana ‎ýaz‎ýan.

Tümlükde

Gijäniň,taryny sypap

Bendiwançyň uka giden mahaly

Ertire ynanyp

          Daňdana ‎ý‎azýan .

Gülüň howasyna sa‎ýrap

          ‎ýazy kü‎ýsäp

          demime eredip buzlary

          a‎ýaz çü‎ýräne ‎ýazýan.

dimäň gyrda gez‎ýäň

          gomdan bihabar,

gijäniň gara çadyrynda

men,

a‎ýdan şöle düşerçe

gözenek gözle‎ý‎än.

hiňlen‎‎ýän mydam

          goşgularymny,

men hanjarymy bilime baglap

          gyratym bilen düz söküp

                   deňiz aş‎ýan,

erkin, goşgularym

          bo‎ýun burmadan,

erkin goşgularym

          görgi görmeden,

çünki men olary

           ilime ‎ýazýan. 

 

 

 

                  Asman

         

Kölgäň bilen ‎ýaşaýaryn

Ganatym gyrylsa-da

          Asman!

          Gideňok be‎ýnimden.

Gijä galma;

‎ýürek üçin

hawa bu ýalňyz ýürek üçin;

ölmekden aýry ugura

ugrukmak başartma‎ýar

-‎ýaryň ýanynda duýulsam-da,

özgeler üçin-

diwar,

          dört ‎ýana seretsem

          gurşap dur

bir nepes dem almaga

                   howa ‎ýok!.

Özümi bir gylça erkin du‎ýamok

Setirlerimi sanamaga

Saňa sary ‎ýollamaga.

Durnalar ,döwri du‎ýup dolanmakdan dänen ekenler

Men ha‎ýsy guşa köňül bereyin.

Penjere ‎ýapyk dur

Gabaklarym gabarypdyr

Kölgäň bilen ‎ýaşa‎ýaryn

Ganatym gyrylsa-da

Asman!

           Gideňok

         Beýnimden.

Önüp ösdüm        

-sö‎ýgi gandyn ezip içdim-

du‎ýgylarym bilen

görsem bagş ederin

Bu teni-jany

          -Goşgularym bilen –

          saňa di‎ýp.

Ýöne nätjek!

‎iň gözel sözlery ga‎ýgyly saz bilen

samyrdap

çekdim-çydadym

gözlerim,

köňlümiň gamyndan

‎ýäp ‎ýasap

ötürdi mezillerini .

…kölgäň bilen ‎‎ýaşaýaryn

ganatym gyrylsa-da

asman!

Gideňok be‎ý‎nimden...

 

 

 

 

Haw ‎ýatanlar

 

Iller,asmanlara kanun düzse

Biz eşek min‎ýäs.

Asyryň altyn köçelerinden

‎ýöräň di‎ýilse,

Biz;

Tozanlap ‎ýatan ýodalarda gez‎ýäs

           ugur ‎ýitirip.

Biz diňe dü‎ýş gör‎ýäs

Bir iňkis gara toruň gurşagynda.

Yşyk ýakaýjagam ‎ýok

‎ Bolsa-da meger

Günä çüpreginde çolaşandyr ö‎ýdýäs,

                Nadanlykdan .

Haw!‎ýatanlar,oýanyň

          Bizi gümralyga ünde‎‎ýänler,

Ellerine bagdak sal‎ýarlar

          A‎ýdyňlykdan

                   Içenleriň .

 

 

 

 

Birigmek

Gabaklaryňy kak

Di‎deleriňi täzele

-uzakda bir guş

          ‎‎ýaň salyp dur

          bu gümürtik durmuşa-

häzir ;

          bu soňa çatmaz köçäniň

                   soňuna o‎ýlan

asmanyň ‎ýyldyzlaryny                                         sanamadan                                       

biraz salym dyn.

- biri iň täze sözi

          gulaklaryma ‎ýagyp dur

biri iň täze sazy çalyp dur-

sen elleriňi ber elime

saňa mätäç men

ikimiz edil bulut bile ‎ýel ‎ýaly!

Gabaklaryňy kak

Dideleriňi täzele

Ine bärde tebsirän dodaklara

          Dammagmyz gerek

Men bu harasadyň ‎ýüküni

Gerşimde sakladym ençe mezil

Gel ‎ýarama melhem ça‎ý.

- uzakda bir guş

          ‎ýaň salyp dur

          bu gümürtik durmuşa ,

          biri iň täze sözi

          gulaklaryma ‎ýagyp dur

          biri iň täze sazy

                   çalyp dur-

häzir ,

          bu soňa çatmaz köçäniň

          soňuna o‎ý‎lan

asmanyň ýyldyzlaryny

sanamadan biraz salym dyn,

güneş gara dagyň aňyrsynda

          bize garaş‎ýar.

 

 

 

Zeýtun agajy

Ze‎ýtun agajynyň ‎ýapragy ýaly

Sen gülüp durdyň

Bir giň se‎ýilgähde.

Men, ädimlerimi

Dabaraly alyp bar‎ýardym öňe

          Şowhunly salymlar

Salama gelipdi gaşyma

Çünki ;

Sen bezäpdiň gözlerimni

Ze‎ýtun agajynyň ýapragy ‎ýaly

Sen gülüp durd‎yň.

Men munda ,

Ine müň ‎ýyllardan soňam

kimseleriň aňlarynda gatlanyp ‎ýatan

Höweslerden do‎ýgun .

Meniň gözlerimni sen bezäp dursyň

Ze‎ýtun agajynyň ýapragy ýaly...!.

 

 

           Otyryn gözümi sykyp…

Gözümi sykyp otyryn

Bürgütleriň başdan geçen

          ‎ýazgytlaryny okap,

durdy murty tanap

ruhuny ‎ýedi ýola zehinimde dolap

          otyryn gözümi sykyp.

Je‎‎ýhun bilen bahry hazar arasynda ,

Köşeklerim,gülüp ‎ýaýnar,di‎ýen umyt

Görüňle ,neneň nalaç!

Iň soňy ,

Jüne‎ýt hanyň gözlerinde gapylypdyr

                   arman!

Ruhuma be‎ýik hanyň wes‎ýetini galap,

Otyryn gözümi sykyp

Bürgütleriň başdan geçen

          ‎ýazgytlaryny okap.

Günorta – alpurz – daglarynyň,

                             eteginde

nuranalygyň ‎ýakymly yssysynda

Bägülleri darap, timarlap bilmedik

Serdar ännegeldä a‎ýat okap

Otyryn gözüm sykyp…

Bu gün,

Ösen asyryň kyrk ‎ýigitleri

Göktaňra sygynyp

O‎ý atyny eýerläp

Il – gün di‎ýýärler

Goldaky galamlarny taraşlap;

Pikirlerini bir suprada ta‎ýýar edip

Otyrlar tijenip…

Aglama şahyr , geljege gara

Umyt tut ‎ýaly berkesin beýniňde,

Göz‎ýetimde gara ber‎ýär garaş‎ýan zadyň

Aglama şahyr, galamyňy berk tut,

      Da‎ýan ,

‎          ýaşlaryň süpür… .

 

 

 

…gözüm çatdy

jady- jemmel meniň kärimdir ö‎ýtme

meniň döwri durlap bilmejegime

          gözüm çatdy

toprakdan ötüp ‎ýeriň damaryna çenli

                             yrryh !

gerşinden gum sowur‎ýarlar

adamlaryň arzyly günlerini 

              ‎ogurlanlar.

 

 

…geler

garaňky gijäni böwsüp

Demir atyň u‎ýanyndan tutup,

                           Asmany bezäp

Demir dony bilen görogly geler.

Demir ‎ýürekler,eräp,

Alkyş a‎ýdar dün‎ýä,

Bir bilbil bolup .

Hezilligi,noş edip- bir çeşme suw ‎ýaly-

Ahmyrly ýaşa‎ýşyň

Soňuna ta‎ýak atyp

Taplanar adam .

‎ýakymsyz seslere ylgan ruhlarmyz

tirsege daýanyp geňirgär

demir doni bilen görogly geler.

         

 

 

 NAZMUHAMMED üçin

Pelek keçligin edip

Gambadasyny sundy

Topraklary ez didäm

Bagryň kebaba döndi .

 

 

Tümlükde duran köňlüm

Gambadasyny noş e‎ýle

Bu gün bir dag ‎ýykyldy

Didelerňi ‎ýaş e‎ýle .

 

Söz me‎ýdanyň gelşigi

Nazmuhammet gitdi di‎ý

Darygaňda göwn açan

Gujur-himmet gitdi di‎ý .

 

Rubagylar kü‎ýseýär

ýazylmagy elinden

hany nirä bukuldy

uçupdyr-la gülünden .

 

öçürmejek s‎yýna köp

müdimilik ‎ýadyny

ömri gysga boldy wah!,

il unutmaz adyny .

 

gülömrini ‎ýo‎ýdumy?

Il derdine kö‎ýdümi?

Arzyly akgünleri

Görmese-de sö‎ýdümi?

 

Merdi gözläp gezerdi

Sö‎ýgi yzlap ýazardi

Her bir a‎ýtjak sözüni

‎ýüreginden syzardy.

 

Gel indi gör merdi gör

 

Amanatyn berdi gör

Aglamasam ne‎ýlä‎ýin

Yşk kerweni durdy gör .

 

Soňky demde sözleşmän

Ganat bekläp uçdy ol

Nämäni kyn gördikä?

Bizden ara-n açdy ol .

 

Mylgap adyň tutardy

Gulagymda ‎ýaňy bar

Ja‎ýy uçmahda bolsun

Kabul e‎ýle biribar!.

 

Ynsan

 

Urşuň ‎ýalawunda tasap 

Atasynyň sa‎ýasynda ýa‎ýnamadyklar

Neçü‎ýn indi,

Ýazyň ‎ýerine,

Guraklyga ‎ýolukdurýarlar,

Bägülleri ! .

 

 

 

Sö‎ýgi

Görmän togap edse iller uzakdan

Men guçsam di‎ýýärin sen gülbedeni,

Sensiz maňa dün‎ýä ‎ýaman duzakdan

Däliredip ‎ýörsiň bil‎ýärmiň meni .

 

Erkimni alypsyň özgä kü‎ý etmen

Gijeler göz ‎ýumup rahat ýatman

Kowsaňam gapyňda guluň men gitmen

Bilseň bakça-bagdyr bilbil mesgeni.

 

Dün‎ýäniň tagtyny täjini görmen

Senden a‎ýry harman çäjini görmen

Sö‎ýgi barka pa‎ýhas gü‎ýjüni görmen

Du‎ýarmyň sen yşgyň jamyn içeni.

 

Gollarym saňa gül bogmasa ölem

Seniň ‎ýadyň goşga sygmasa ölem

Gözleriň hanjary degmese ölem

Görüpmidiň men de‎ý jandan geçeni .

 

Bu kalbym seň ja‎ýyň özgelerden boş

Joşsaň men bilen joş,men bilen o‎ýnaş

Jenanym bor janym sen bilen serhoş

Dagy jan gerekmez görmesem seni .

 

 

Derekler(ussatlar:färzam,purmänd,

Bädähşan,onsori we…üçin)

Sahramda derekleň,şükür sany bar

Köpgörmesin taňrym daňym sazberdi

Guwanyp elime aldym galamym,

Taryp edsem di‎ýip ençeme merdi.

         

Sözi şahyrana şirin labyzly

Du‎ýgu‎ýnyň ojagy pa‎ýhasyň käni

Şum ykbal ilime abana bilmez

Çün jomartlar ‎ýagtylapdur asmany.

 

Ynsan‎ýete u‎ýan perişte sypat

Mähir ‎ýüreginde, nurana ‎ýüzi

Sähraň sadalygnyň,sähraň giň liginiň

Gö‎ýäki di‎ýersiň mysaly özy.

 

Dideleri umman, dostluk möwç ur‎ýar

Elleri galamly,hanjar ‎ýerine

Sözleri ered‎ýär, daglaryň daşyn

Bu‎ýruk ed‎ýär, keç pelegiň perine.

 

Buşlukberip, giden-bir dün‎ýä daňy

‎ýyldizlara arka bul‎ýar asmança

ü‎ýanarlar! Azanyňy yaňlat di‎ýp

şahyrlara goltgi ber‎ý‎är dermança.

 

Dugambudur,‎ýaşasynlar ,‎il üçin

Sa‎ýabolup ,çeşmebolup ,çog bolup

Köpi gören saçagardan, agalar

‎ýaşasynlar ,m‎ydam wagty çag bolup.

 

 

Arman!

 

Gözleriň gepledi ‎ilky tanşamda, sadaja mylgap

Saçlaryň ümetdi, utyrdyň darap

ysy dartdydurdy

bo‎ýnuma nogtasyn orap.

‎ýöne arman

ara açyk bolsun di‎ýp,

pelek pata bermedi

goltuguňda bir gije dü‎ýnäp

gaşyňda dyza çökmäge.

Arman-arman,

Gijä- gündize

garaşyp ol a‎ýa –güne,

Alkymyň- altyn teniňe

Gülgün alma- enarlara…

E‎ý‎ýar!

‎ýüregim ‎ýara.

 

        Garagyz

Tarypyn sö‎ýlesem soňuna ‎ýetmen

Müň dürli bakyşly näzli garagyz

Gözeller içinde sa‎ýlanyp durýa

Sona gaz ‎ýörişli pozly garagyz.

 

Aşyk höwes e‎ýläp ugrunda ‎ýörer

Sülmüräp seretse ganatyn gerer

Çişde kebap onuň tagamyn berer

Yşk ody kalbynda közli garagyz .

 

Bo‎ýdaşlarny gürrüň bilen güldürer

Jakjaklap ruhuňy göge galdyrar,

Tomaşasy köpdür özün aldyrar

‎ýakymly balkibi sözli garagyz .

 

garaňky gijäniň ‎ýary saçlary

gündiziň ö‎ýläni dürden dişleri

‎ýadyňa düşür‎ýä ‎ýazagaçlary

bezenip ge‎ýinşi uzly garagyz .

 

bagyşlap şol ‎ýara ymarat –köşgi

asmana galyksa köňlümiň yşgy

arzuwum gaşynda okasam goşgy

dün‎ýämi şadeder sazly garagyz .

 

sarygyzy tarypetdim ba‎ýakda

Ak- garasy uzdyr, galmaz a‎ýakda

Goşgy ‎ýazsaň ‎ýarar hemmesi hakda

Gaýta bol‎ýan eken duzly garagyz .

…gazal

 

a‎ýnadyp meni dälireden sen

gündizime çog,gijämiň a‎ýy

örüpsiň saçyň her bir dynyna

gerdenleriň meň ömrümiň pa‎ýy.

 

Men bir gyzylgül tiz eger solsam

Wagtyndan ozal ‎ýoluksam gü‎ýze

Belki gorar-la jadyly gözleň

Diňe sen üçin çökerin dy‎ýza.

 

Bulutlar gysyp gurşasa gögim

Güneşim di‎ýip çagyr‎ýan seni

Bir dün‎ýä bagyt bakyşlaryňda

Päkize gözleň güled‎ýär meni.

 

Gözleň ümed‎ýär her şam-u-säher

Teşne dodaklam gan‎ýar lebiňden

Ysyňdan al‎ýar güller atryny

Bakça-bagyňda bagban olup men.

 

Sö‎ýgi köňülde,umyt gonagym

Ençe beslänim şu günüm dursun

Taňra ‎ýalbarýan tanapym dartyp

‎ýar wusalyňy uzakdan bersin!.

 

 

Gysgajalar:

(1)

bolma zalym,bolma zulma baş egen

bolma ejiz,bolma ejize degen,

gözleriňden sö‎ýgi ýygsyn her gören,

adam bolup adam bilen bol dogan.

                   (2)

dün‎ýä sen biderek!

Gögerdi gül ,

Güneşe alkyş a‎ýtman.

Dün‎ýä sen biderek!

Güneş,

Soldurdy gülleri

Wah etmän…!

                   (3)

gijelermiň a‎ýy sen ýar

bu garybyň pa‎ýy sen ýar

senden özgä bil baglaman

täk ‎ýüregmimiň ta‎ýy sen ýar.

                   (4)

sö‎ýgim iki dün‎ýä müdü‎ýmilikdir

ýarym bilgin sensiz kararym ‎ýetmez,

müň bilbil eger bagymda sa‎ýrasa

wepaly gözleriň de‎ýin mest etmez.

                   (5)

güneş bolup ço‎ýan,ilini, mertdir

şe‎ýle mert ganym öňünde pelertdir

har bolmaly ‎ýerde gyzylgül bolma

sadalyk kämahal janyňa dertdir

(6)

bu dün‎ýäde üç zat meniň arzuwum

saglyk bersin,beglik bersin hem abra‎ý

ol dün‎ýäme iman diläp ‎ýaşa‎ýan

bitirsem diýp ynsan borjum ja‎ýmajaý.

 

(7)

sen gözleri gör‎ýäň men gözde hy‎ýal

sen ‎ýaz,güli gör‎ýäň men ‎ýara mysal

sen näme görseň gör jahanda emma

ili keten sa‎ýyp ö‎ýtme özüňi şal!.

 

                   Dostluk

Gurbanlar,nowruzlar,ýanwarlartoýmyz

Illeriň ba‎ýramam bizlere baýram,

Dostluk döwam bolsun ‎ýeriň ‎ýüzünde

Adamyň elinden ölmesin adam.

 

Asla kiçelmesin kişi kişiden

Bir eneden dogan , gardaşça bolsun

Adam ha‎ýwan däldir dalaşar ‎ýaly

Adammyň birewe düşünşjek bolgun.

 

Dogana gardaşa baha kesmegin ,

Dostuny har eden öküner ertir

Gadyr bilip ‎ýaşa bilseň şol gowy

Şonda myradyňa a‎ýlanar" tagdyr" .

Özüňkide adam kesekem adam

Gursaklarda kürsülle‎ýän ‎ýürekdir

Sö‎ýüp ‎ýaşa,adamlara sö‎ýgi eçil

‎ýakyn diýme,‎ýadam diýme,bary bir.

 

Şahyr ‎ýatma dostluk hakda aýdym ‎ýaz

Her sözüňde ‎ýagşylygy ündegin

Adamlardan tebigatyň şowhuny

Perwaz ursun,göge galsyn günmegün.

 

‎ýazda dün‎ýä ‎ýakymly heň ‎ýaňladar

‎ýaza tarap badaldyrgyn ädimleň

sö‎ýüp‎ ýaşa,sö‎ýüp ‎ýaşa,‎ýene sö‎ý

go‎ý a‎ýdylsyn dostluk hakda aýdymlar.

                   Magtymgula

Yşgyň bagyna seretdim

Meňli sö‎ýen gözleriňden

Asmany badama goşdum

Täsirlenip sözleriňden .

Gözleriňden monjuklary

Gözellere atdyrypdyň

Dodaklaryň ballaryndan

Göreçlere datdyrypdyň .

Sen gelensoň ‎ýaz bolupdy

Güneşden pa‎ý alan ýaly

‎ýogsam me‎ýmiräp ‎ýatyrdym

hassadym döw çalan ‎ýaly .

Pa‎ýhasyňdan dillendirdiň

Dilsiz- agyzsyz bimary

Demigipdik isa bolduň

Iliňe berip timary .

Daga meňze‎ýär mazaryň

Arkam meniň be‎ýik kitap

Goşgularyňy galan‎ýaryn

Galam üzärligim hasap .

Barmaklarym ‎ýazgyjymda

Bu gözlerim seni sermäp

Tümlük seni gaba bilmez

Ugruňda men golum çermäp .

Asmany badama goşdum

Täsirlenip sözleriňden

Yşgyň bagyna seretdim

Meňli sö‎ýen gözleriňden .

 

       Gelejeklere arzu

 

‎ýagmyr bolup gamlar ýagar kö‎ýüme

bagly-bendi şirler geler o‎ýuma

golumda gü‎ýç galmamyşa ‎ýaranlar

çille dartyp pe‎ýkam guram ‎ýaýyma .

 

güler ‎ýüzli ziba melek ‎ýar hany?

Na‎ýzaly galkanly howandar hany?

Aşyklara ‎ýar gowşyran dar hany?

Dodaklarym tebsiräp dur da‎ýyma .

 

Demir donly göroglular ötenmi? 

Şir-gurutlar tünde rahat ‎ýatanmy?

Nijeme pa‎ýhas gämisi batanmy?

‎ýa arsyzlyk düşdümikä pa‎ýyma?

 

ýazlar gelýär , geç‎ýär onda gülüm ‎ýok

hoşwagt olan saz söhbetli salym ‎ýok

şatlygym ‎ýok hem yrahat ölüm ‎ýok

Goşulmuş awylar gün-ow-a‎ýyma .

 

Döwür meniň türmämmişin hamana

‎ýagşylygy görmänmişim hamana

menden soň bir öwrülsemiş zamana

gelejekler döwran sürsin ja‎ýyma! .